Gmina Łobez
Powróć do: PROJEKTY UNIJNE

Rewaloryzacja Wzgórza Rolanda

 

 

GMINA ŁOBEZ PRZYSTĘPUJE DO REWALORYZACJI „WZGÓRZA ROLANDA” W RAMACH REGIONALNEGO PROGRAMU OPERACYJNEGO WOJEWÓDZTWA ZACHODNIOPMORSKIEGO NA LATA 2014-2020

 

W południowo-zachodniej części Łobza, w parku leśnym, górującym nad łobeskim cmentarzem, zachowały się fragmenty kompozycji przestrzennej upamiętniającej pamięć mieszkańców Łobza poległych  w czasie I wojnie światowej. Założenie to powstało z inicjatywy dawnych mieszkańców miasta, którzy postanawiali uczcić pamięć poległych i postawić im pomnik na specjalnie usypanym do tego celu kopcu. Projekt pomnika opracowała pracownia berlińskiego rzeźbiarza Fritza Richtera-Elsnera. Całość budowy została sfinansowana z dobrowolnych darowizn i zbudowana w czynie społecznym w latach 1925/26. Od stojącej niegdyś na szczycie kolumny, zwieńczonej figurą wspartego na mieczu rycerza, pomnik nosi nazwę Wzgórza Rolanda (Zygfryda, Gotfryda).  Na uroczystym otwarciu, które miało miejsce 1 sierpnia 1926 r. obecny był między innymi wicekonsul Rzeczpospolitej Polskiej Witold Kolanowski   

Pomnik wraz z postumentem mierzył 10,5 m i był widoczny z każdego punktu miasta. W okresie II wojny światowej i w latach 70-tych ubiegłego wieku został zniszczony, ale całe założenie jest nadal czytelne. Samo wzniesienie (dziś ma ok.100 m) zostało częściowo usypane w czynie społecznym. Niemieckie źródła podają, że w ciągu 4.850 godzin pracy przeniesiono w tym celu 1.360 metrów sześciennych ziemi.

Całość pomnikowego założenia nawiązywała do legend i sag mitologii germańskiej, zawartych w pieśniach „Eddy” – pochodzących z XII. Na wzgórzu uformowano cztery tarasy połączone ze sobą schodami (środkowymi i bocznymi). Poszczególne tarasy, określane, jako kręgi, tworzyły tematyczną całość. Na każdym poziomie ustawiono kamienne kompozycje tworzące „megalityczne grobowce”, „groty”, „bramy” i ławy. Części pokryta jest płaskorzeźbami i znakami runicznymi. Najniższy taras poświęcony był pamięci przodków. Na samym środku stał „dolmen”, w którego wnętrzu miało znajdować się dziedzictwo ojców, czyli przeróżne „starożytne militaria”. Poziom drugi – wspólnota rodowa. Tu zachował się m.in. głaz z symbolicznym rytem wilka. Taras trzeci – baśni i legend – poświęcony zwłaszcza tym przekazywanym ustnie z ojca na syna podaniom. Tutaj stały przeróżne karły, trolle, urny i inne rekwizyty. Poziom czwarty – krąg ofiarny składający się z siedmiu czworokątnych kolumn, na których umocowano tablice z nazwiskami 208 poległych mieszkańców Łobza (wśród nich trzy nazwiska polskie). Pośrodku na wysokiej kolumnie wznosił się nadnaturalnej wielkości pomnik wojownika. Miał nim być stawiany od średniowiecza na rynkach wielu, nie tylko niemieckich miast, symbol rycerskiego prawa – Roland. Oprócz kamiennych kompozycji, symboliki dopełniały specjalnie nasadzone drzewa – sosny (smutek i samotność), świerki (życie i odrodzenie), jesiony i graby (długowieczność i duma). Sam Roland jest postacią historyczną, był frankijskim hrabią, należał on do grona wybitnych rycerzy i wodzów Karola Wielkiego. Podczas powrotu z hiszpańskiej wyprawy przeciw Saracenom w 778 r. dowodził tylną strażą wojsk francuskich. W czasie przejścia przez Pireneje oddział Rolanda został napadnięty w wąwozie przez oddziały uzbrojonych Basków i zabity razem z całym swoim oddziałem. Z biegiem lat postać Rolanda obrosła legendą, stał się on wzorem chrześcijańskiego rycerza i czołowym bohaterem epiki rycerskiej, a także uosobieniem ówczesnego ideału świeckiego, za jakiego uważano dobrego rycerza. Pomniki Rolada stoją obecnie między innymi w: Brandenburgu, Perlebergu, Calbe, Bremie, Środzie Śląskiej i Rydze, której Roland jest patronem.          

W dniu 27 grudnia 2017 r. marszałek województwa Olgierd Geblewicz i burmistrz Łobza Piotr Ćwikła podpisali umowę umożliwiającą rozpoczęcie prac renowacyjnych. Koszt inwestycji 1.247.920,10 zł. Urząd Marszałkowski wyasygnuje 1.060.732,07 zł w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego województwa zachodniopomorskiego na lata 2014-2020 oś „Naturalne otoczenie człowieka”, działanie 4.01 „Dziedzictwo kulturowe” zadanie pn. „Rewaloryzacja Wzgórza Rolanda w celu przywrócenia funkcji turystyczno – rekreacyjnej Parku Miejskiego w Łobzie”. Wysokość dofinansowania na poziomie 85 % kosztów kwalifikowanych. W ramach projektu planowana jest budowa oświetleniowej i zasilającej instalacji wewnętrznej w Parku Miejskim, remont drogi dojazdowej do Wzgórza Rolanda i rewaloryzacja Wzgórza Rolanda, poprzez odrestaurowanie elementów małej architektury. Dzięki funduszom unijnym, obecnie zaniedbany teren ma zmienić się w Park Miejski, przy zachowaniu jego historycznego charakteru.

Realizacja przedsięwzięcia planowana jest w okresie od kwietnia do końca października 2018 r.

W ramach rewaloryzacji Wzgórza Rolanda planuje się wykonanie szeregu prac, zatwierdzonych przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, związanych z konserwacją kamienia, wzmocnieniem murów kamiennych, murów oporowych, renowacją stopni schodów wykonanych z lastryka. Przewidywane są również prace związane z oczyszczeniem terenu z wtórnych drzew i krzewów, odsłonięciem (z warstwy humusu) pierwotnych posadzek i krawężników.  U podnóża, w sąsiedztwie cmentarza, zaprojektowano duży teren rekreacyjny z ławkami parkowymi i oświetleniem parkowym do korzystania przez mieszkańców miasta. Planuje się udostepnienie komunikacyjne terenu wzgórza poprzez przywrócenie bramy prowadzącej z cmentarza. Ponadto planuje się skomunikowanie działki z pozostałą częścią założenia parkowego poprzez naturalne ścieżki z nawierzchni wodoprzepuszczalnej. Teren wzgórza zaopatrzono w oświetlenie parkowe na słupach i gruntowe, umożliwiające korzystanie z parku po zmierzchu. Ponadto zostaną umieszczone tablice informacyjno-edukacyjne przedstawiające faunę i florę, a także historię powstania Wzgórza Rolanda. Dokona się nowych nasadzeń zieleni, zgodnie z projektem urządzenia zieleni.

Rewaloryzowany teren stanie się doskonałą ofertą edukacyjno-rekreacyjną nie tylko dla mieszkańców Łobza. Ze względu na fakt, że Wzgórze Rolanda stanowi dziedzictwo kulturowe Pomorza, odwiedzający w różnych grupach wiekowych, będą mogli dowiedzieć się więcej o historii ziemi łobeskiej i jej poprzednich mieszkańcach. Ponadto teren ten będzie atrakcyjnym miejscem wypoczynku i spacerów dla wszystkich odwiedzających.